They’re both convinced
that a sudden passion joined them.
Such certainty is beautiful,
but uncertainty is more beautiful still.

Since they’d never met before, they’re sure
that there’d been nothing between them.
But what’s the word from the streets, staircases, hallways -
perhaps they’ve passed by each other a million times?

I want to ask them
if they don’t remember -
a moment face to face
in some revolving door?
perhaps a “sorry” muttered in a crowd?
a curt wrong number” caught in the receiver?
but I know the answer.
No, they don’t remember.

They’d be amazed to hear
that Chance has been toying with them
now for years.

Not quite ready yet
to become their Destiny,
it pushed them close, drove them apart,
it barred their path,
stifling a laugh,
and then leaped aside.

There were signs and signals,
even if they couldn’t read them yet.
Perhaps three years ago
or just last Tuesday

a certain leaf fluttered
from one shoulder to another?
Something was dropped and then picked up.
Who knows, maybe the ball that vanished
into childhood’s thicket?

There were doorknobs and doorbells
where one touch had covered another
beforehand.
Suitcases checked and standing side by side.
One night, perhaps, the same dream
grown hazy by morning.

Every beginning
is only a sequel, after all,
and the book of events
is always open halfway through

TIẾNG SÉT TÌNH YÊU
(Wislawa Szymborska)

Cả hai người đều tin tưởng
rằng đam mê bất chợt đính kết họ với nhau
Niềm tin ấy tuyệt đẹp
nhưng sự bất tất cũng đẹp kém gì đâu

Họ tin chắc họ chưa từng chạm mặt
chẳng có gì chung chia sẻ giữa hai người
Nhưng có thể họ đã triệu lần lướt qua nhau trên đường phố
hay một cầu thang, một hành lang nhưng chẳng nói một lời

Tôi muốn hỏi họ có nhớ chăng
một thoáng mắt nhìn nhau trong cánh cửa quay
hay giữa đám đông buột một lời xin lỗi
hay cộc lốc “nhầm số rồi” trong điện thoại
nhưng tôi biết
họ chẳng hề nhớ đâu

Họ sẽ ngạc nhiên rất đỗi
nếu tôi bảo họ rằng
Số Phận đùa bỡn họ đã nhiều năm

Nhưng chưa vội trở thành Định Mệnh
nên cứ kéo họ gần nhau rồi lại tách nhau ra
lại có lúc giả vờ chặn lối
nén một tiếng cười
rồi vụt tránh xa

Đã có nhiều dấu hiệu
dù họ không nhận ra.
Có lẽ ba năm trước
hoặc Thứ Ba vừa qua

Một chiếc lá vu vơ khẽ lướt
từ vai rồi lại đậu sang vai?
Một vật đánh rơi rồi lại nhặt.
Biết đâu đấy là trái banh từng biến mất
trong lùm cây tuổi thơ xa rồi

Có khi nắm cửa và chuông cửa
trong cùng một cái chạm tay.
Những chiếc va li xếp kề sau khi gửi.
Hay họ mơ cùng giấc mơ một đêm nào, có lẽ
để rồi mở mắt giấc mơ bay.

Mọi sự khởi đầu
thật ra chỉ là tiếp nối
cuốn sách cuộc đời
luôn được dở lưng chừng

Dịch: Goldmund

Ba chờ con vào trường yên ổn, sắp xếp nơi ăn, chốn ở giữa khung cảnh nội trú rồi mới viết thư cho con. Sở dĩ như vậy là vì ba muốn con đọc nó khi xa nhà, ấy là lúc con hướng về gia đình nhiều nhất, để thấy rằng gia đình là nơi yên ấm nhất. Một bức tranh chỉ đẹp khi nhìn xa một chút.

Ba muốn rằng con đọc thư ba với một ít nhớ nhung, ba tận dụng sự nhớ nhung ấy như một cửa sổ mở vào tâm hồn. Ba chắc rằng con cười khi đọc thư này vì bố già hay văn vẻ, nhưng cứ để ngòi bút của ba được tự nhiên. Vì hôm nay ba muốn nói với con gái những điều trang nghiêm khác thường, khác với sự nô đùa thân mật trong ngày thường của ba.

Con đã 18 tuổi rồi, đây chính là lúc con nên biết một số điều trong cuộc sống mà người lớn chưa hề nói với con. Có thể con tìm thấy sự thật ấy trong một cuốn tiểu thuyết nào đấy có tính chất chuyên môn hay hơn thế là lãng mạn. Nhưng tốt hơn, ba lấy những điều mà nghĩa vụ làm cha đặt ra.

Ba phải khẳng định rằng: con nên có thêm những người bạn trong hoàn cảnh mới. Con không thể khước từ điều ấy được. Có những câu nói đùa quá trớn của các bạn trai làm con phải dùng những từ ngữ lạnh giá của người con gái. Nhưng không vì thế mà con luôn trình diện với bộ mặt đăm đăm, một bộ mặt kín cổng cao tường, làm xa lánh những người bạn khác.

Ngạn ngữ có câu: “Người con gái là một đoá hồng”. Đúng đấy con ạ! Hãy là một hoa hồng để mọi người chiêm ngưỡng, thèm muốn. Nhưng hãy là cái gai đâm vào những bàn tay tàn bạo. Một buổi chiều nào đó con sẽ nhận được một bức thư tình, điều ấy không phải là một trọng hệ đâu con mà phải giấu ba má. Trái lại ba muốn con thông báo cái hân hạnh ấy của con với ba má. Con có quyền chấp nhận hoặc không lời tỏ tình ấy nhưng con hãy nhớ: không bao giờ tố cáo cho mọi người biết hết sự việc vừa xảy ra. Trước hết, con phải lịch sự với người đưa thư. Con thử xem nếu lan truyền cho hàng phố biết chuyện một người con trai vừa bị từ chối tình yêu thì còn thể diện nào cho nạn nhân ấy nữa. Chắc con gái ba không đến nổi thiếu giáo dục phải trả lá thư về cho nguyên chủ. Luật tình bạn, tình yêu đòi hỏi phải tế nhị và lịch sự như là mọi trò chơi thanh nhã khác con ạ!

Nhưng làm sao biết được nên từ chối hay nhận tình bạn, tình yêu mới chớm nở. Nếu con không chê thì ba má có một kinh nghiệm. Con chớ lo rằng những quan niệm của ba má đi trái với lòng con, sẽ bóp méo tình cảm vừa mới chớm nở. Ba muốn giúp con rõ ràng những yếu tố lựa chọn, những quyền quyết định. Cuộc đời là một biểu thức số di động, ba má không thể cho con lời khuyên có giá trị trong bất kì một trường hợp nào như một thứ cẩm nang mà khi họ xem các sư phụ có thói quen trao đổi đệ tử. Những đường đời ba má đi qua rất nhiều có thể nào biết mà không chia sẻ những điều mà mình biết cho con, người mà ba má rất thương yêu.

Con nên tham gia các buổi họp hòa đồng tập thể, với điều kiện nó không là môi trường thích hợp cho những điều ám muội. Ba muốn nói những buổi dạ hội kéo dài quá nửa đêm. Con không nên lạm dụng những bữa tiệc. Một chàng trai có mời con dự sinh nhật ư? Con có thể nhận lời với điều kiện: người bạn ấy có giáo dục và đã quen con từ lâu. Con nên giữ bình tĩnh cho lí trí của con “nhất định không uống rượu”. Ba biết rằng con phải can đảm lắm mới giã từ như vậy. Nhưng tất cả nghệ thuật gây nên tình yêu của người con gái là không bao giờ cho chiêm ngưỡng và hưởng trọn niềm chiêm ngưỡng. Con không nên đặt mình vào thế yếu. Không yếu sao được khi con đến bên phòng riêng của chàng có đèn mờ ảo, có âm nhạc êm dịu, có lời tình yêu ngọt ngào, có cả những cử chỉ yêu thương. Cũng vậy con nên tránh những cảnh bắt con vào sự mềm yếu: một khúc sông vắng, một bóng tối rạp xinê, một đoạn đường về khuya, một góc sân mờ ảo, một công viên vắng người, biết rằng kẻ thắng là kẻ mạnh. Con cũng không nên từ chối môt bó hoa tươi đem tặng con. Đó là tặng phẩm tinh khiết của người phụ nữ.

Tình yêu không phải là một tội lỗi, nhưng con gái của ba cũng phải biết khước từ những tặng phẩm đáng giá, nó thường ẩn nấp sự mua chuộc. Kẻ không muốn bán hãy khước từ giá mua dù giá mua ấy có cao đến đâu. Ba nhớ Marixem Bretucha nói rằng:“Cái đẹp được biếu tặng chỉ để nơi xa”. Nếu con chưa có ý định kết ước lâu dài thì hãy từ chối ngay những món quà chứa đựng sự kết ước: chiếc nhẫn, một món nữ trang. Ba hỏi khi trai gái đoạn tuyệt tình yêu thì họ sẽ làm gì đầu tiên? Ho đòi nhau thư từ và ảnh con ạ. Buồn cười nhỉ, khi họ tha thiết với nhau những lời nồng cháy, trao cho nhau những bức ảnh mà mặt trái đề những lời tặng nồng nàn. Nhưng khi bản tình ca đã dở dang, chàng và nàng thay nhau đòi văn kiện. Ba muốn con nên dè dặt trước thì hơn để có đủ nghị lực kìm hãm lòng cuồng nhiệt mà ai cũng có, sau cùng là hận thù, không có gì hơn là hận thù. Ba không muốn con lúc ấy là kẻ yếu, mọi ngôn ngữ dè dặt hơn con ạ, có điều này ba muốn nói với con nhưng còn ngại: Chậc! cứ nói, dù ba biết rằng nhiều phụ nữ thực hiện cách tưởng tượng thường chứng kiến trên màn ảnh, ấy là lúc chàng và nàng hôn nhau đắm đuối dường như quên cả đất trời con ạ. Những cử chỉ ấy con nên tránh, không nên ban phát cho một người chưa phải là chồng con. Ba có thể mang tiếng là cổ hủ khi nói ra như thế, thà như thế còn hơn thấy con mất tự chủ sau cử chỉ ấy.

Một nhà văn nào đó đã nói: “Cơ thể đàn bà như một cái máy, chỉ cần tác động lên một cái nút nào đó thì tất cả điều chuyển động”. Sở dĩ ba phải đề phòng quá xa như vậy là vì có một số bạn trai trẻ ngày nay ghê lắm, họ thuộc dòng ái tình. Có thể là ba không thể nói với bộ óc ngây thơ của con. May mắn là trời đã ban cho con của ba sắc đẹp, một sắc đẹp đủ để xiêu lòng những ai đấy. Cảm ơn trời về điều đó. Sắc đẹp đó hẳn có lúc làm cho con suy nghĩ và phân vân. Ba có một mẹo vặt giúp con không phải thắc mắc, sử dụng một ít có quan sát để biết ngay anh chàng này ăn nói trôi chảy, có vẻ như là ba hoa; lời nói trơn tru, bóng bẩy y rõ là anh chàng này bình tĩnh lắm. Anh ta có những đề nghị táo bạo với con, chẳng hạn muốn đưa con khiêu vũ đến đêm suốt sáng dù chỉ quen sơ sơ với con thôi. Con nên gạt nhẹ anh ta đi. Nhưng con thấy một chàng trai hằng ngày ăn nói cử chỉ lưu loát nhưng bỗng nhiên mất lời ngọng nghịu trước mặt con. Bàn tay cứ run rẩy, con người đâu mà vụng về thế. Cầm một cốc nước cũng đổ bắn lên áo dài của con. Anh ta luôn sợ sệt và e thẹn, dù hằng ngày là một người bình thường. Anh ta kiên nhẫn đứng đón con suốt tháng trời ở góc cây đó phía đầu đường. Chơi với anh ta, anh ta có nhiều cử chỉ săn sóc con chu đáo, phái đẹp là phái thiêng liêng đối với anh ta. Con ạ! Anh ta đấy! Cây si đấy!

Dù con có sợ tình yêu thì tình yêu vẫn đến với con. Nếu nó là buồn vui thì con hãy nâng niu nó như người mẹ nâng niu đứa con thơ. Nếu nó là vết thương cũng có thể làm cho con đau đớn, nhưng rồi tình yêu sẽ băng bó cho con. Con đừng bao giờ hỏi rằng: “Người con yêu có xứng đáng với con không?” cái thứ tình yêu mặc cả như món hàng ngoài chợ thì cái đó không gọi là tình yêu. Khi con yêu con đừng tính toán.

Nếu người con yêu là một người ngèo khổ thì con hãy cùng người ấy chung sức xây đắp một tổ ấm tình yêu. Nếu người con yêu già hơn con thì con hãy làm cho người ấy trẻ lại với con. Nếu người con yêu cụt mất một chân thì con hãy làm một cái nạng vững chắc của đời họ. Tình yêu đẹp nhất sẽ đến với con khi con làm đúng lời cha dặn.

Con luôn luôn cảnh giác xem người đó yêu con vì cái gì. Nếu người ấy yêu con vì sắc đẹp – thì con hãy nhớ rằng sắc đẹp sẽ tàn. Nếu người ấy yêu con vì địa vị thì khẳng định rằng “Người ấy không yêu con”, con hãy từ chối và bảo rằng “Địa vị không bao giờ đem lại sự sung sướng cho con người, chỉ có lao động chân chính thì mới thỏa mãn lòng người chân chính”.

Con hãy độ lượng, giàu lòng tha thứ nếu có sự hối hận thật sự.

Con hãy chung thuỷ với người yêu xây dựng cuộc đời riêng. Nếu con làm mất hai chữ quí báu đó thì con sẽ hổ thẹn và không được quyền tự hào với chính con, với xã hội. Nếu con để một người khác đặt một cái hôn ranh mãnh bẩn thỉu lên môi con thì trước khi hôn họ sẽ khinh con, đang khi hôn họ vẫn khinh con và sau khi hôn họ càng khinh con hơn nữa.

Ai đã vì con mà chăm sóc đời con. Khi con có tin buồn, tin vui, tin không may thì người đó nhất định sẽ là chồng của con.

Con hãy yêu đi – tha thiết yêu đi như trước đây mẹ con đã từng yêu cha.

Hôn và tin cậy con.

Karl Marx

1. Mấy ngày nay, trên truyền hình và báo chí thế giới tràn ngập những hình ảnh về động đất, sóng thần và nguy cơ rò rỉ hạt nhân từ Nhật Bản. Một điều ngạc nhiên là chính những nước khác lại hoảng loạn hơn người dân Nhật Bản. Rồi sau khi đã vội vàng tháo chạy, người ta đã bình tĩnh hơn và bắt đầu khâm phục sự điềm tĩnh ứng phó với thảm họa, tinh thần bình thản vươn lên từ hoang tàn của những con người xứ sở Phù Tang. Đâu là nguyên nhân của cách ứng xử tuyệt vời ấy? Câu trả lời chính là văn hóa.

Từ xưa, người Nhật đã ý thức được đất nước mình là một đất nước của núi lửa và động đất. Truyền thuyết ngày xưa của Nhật Bản đã nói rằng loài cá trê namazu sống ở dưới đất sâu, mỗi lần quẫy mạnh là tạo ra địa chấn nên muốn tránh là phải yểm một tảng đá lên đầu cá. Những tranh khắc gỗ (ukiyoe) miêu tả rõ điều này. Người Nhật từ xa xưa đã biết mình phải sống chung với thiên tai, không cách nào tránh khỏi. Từ đó hình thành nên một văn hóa ứng xử với động đất.

Trẻ em, ngay từ khi còn học tiểu học đã được dạy rất kỹ cách hành xử như thế nào mỗi lần có động đất. Đầu tiên phải tắt lửa, ngăn không cho hỏa hoạn phát sinh. Thứ hai phải chui xuống gầm bàn để tránh các vật nặng rơi vào người. Nếu ở trong một tòa nhà lớn thì phải đứng gần sát cột vì nơi này là vững chắc nhất. Trường hợp không chui xuống nấp dưới gầm bàn ghế được thì có thể lấy cặp sách che chắn nhưng phải để cách đầu 5cm để nếu có vật rơi xuống cũng không gây chấn thương trực tiếp vào phần mềm. Những quy định này hầu như tất cả người dân Nhật Bản cũng đều biết. Vì thế, khi động đất xảy ra, mọi người không bất ngờ mà trật tự giúp nhau tìm chỗ trú ẩn.

Nhìn sâu hơn vào cội nguồn văn hóa, ta thấy rằng Nhật Bản tiếp biến văn hóa Trung Hoa, đưa tư tưởng Nho giáo và Phật giáo vào cộng sinh với nền văn hóa bản địa. Nho giáo dùng để cai trị đất nước, Phật giáo hình thành nên văn hóa mỹ học đặc thù của Nhật Bản. Những khái niệm như vô thường (mujo), phù du (hakanasa) đã đưa kinh nghiệm trực tiếp của người Nhật Bản về sự mong manh, ngắn ngủi của đời người và cõi thế lên một chiều cao triết học. Những khái niệm mỹ học Nhật Bản như “aware” (bi cảm), “Yugen” (u huyền), “Wabi” (đà), “Sabi” (tịch) đều nội hàm trong mình ý nghĩa diệt vong.

Sang đến thời trung đại như Kamakura và Muromachi, khi nội chiến lan tràn giữa các lãnh chúa Daimyo, hình ảnh người võ sĩ (samurai) được đề cao như những chiến binh vĩ đại. Từ đó mà có câu “hoa có hoa anh đào, người có người võ sĩ”. Tại sao hoa anh đào là quốc hoa Nhật Bản? Bên cạnh việc tượng trưng cho sự đoàn kết, tập thể (vì hoa anh đào không phải là đẹp riêng lẻ, cô độc mà phải thành những đám mây hoa, thành một rừng hoa mới là đẹp nhất), hoa anh đào còn biết rời bỏ cuộc sống của mình lúc đẹp nhất để đi vào cõi bất tử. Điều này đã gợi hứng cho biết bao nhiêu thi nhân trong chiều dài lịch sử Nhật Bản. Người samurai thì tận trung, coi cái chết cho chủ tướng mình là một niềm vinh dự. Và nếu như thua trận, hay phạm một lỗi lầm nghiêm trọng, người samurai xem việc được ban cho cái chết mổ bụng tự sát (seppuku hay harakiri) là một vinh dự tối cao. Hay các cặp tình nhân không đến được với nhau cũng hay rủ nhau tự sát đôi (shinju) dưới bóng hoa đào.

Người Nhật từ xưa, chưa bao giờ sợ chết vì lý tưởng. Hình ảnh những phi công cảm tử Kamikaze (Thần phong) giành nhau lái máy bay cảm tử đã gây kinh ngạc cho thế giới. Người ta đã bình luận rằng một phần Nhật Bản thua trận chỉ vì không có đủ máy bay cho những phi công cảm tử mà thôi.

2. Hiện nay, nếu như ở Việt Nam mỗi ngày có gần trăm người chết vì tai nạn giao thông thì mỗi ngày Nhật Bản cũng có chừng đó người chết vì tự sát. Đối với người Nhật, cái chết không hề đáng sợ. Cuộc sống mà không có một ý nghĩa gì mới là thảm thê. Mặt trái của cái mỹ học về sự diệt vong này là sự hân thưởng đời sống này trong từng khoảnh khắc, thấy cái đẹp tuyệt đỉnh trong sự phù du. Như Issa đã nói “chiều mùa đông này, bước trên mái vòm địa ngục, ta nhìn hoa bay” (Nhật Chiêu dịch). Mặt đất dưới chân có thể là địa ngục, có thể là hủy diệt nhưng trước mặt ta hoa vẫn nở, và trong khoảnh khắc này ta còn hân thưởng được một đóa hoa bay? Nếu có vài ngụm sake, một geisha xinh đẹp kề bên thì còn đòi hỏi gì hơn nữa?

Chính trong cái ngắn ngủi phù du, mà vẻ đẹp mới trở nên quý giá và đáng tận hưởng. Hay có thể nói chính cái chết làm cho cuộc đời trở nên có ý nghĩa. “Đời người chỉ một tu du, búng tay một cái sương mù đã tan” (Phạm Công Thiện). Trong một khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, ta phải tìm ra được một ý nghĩa sống cho cuộc đời mình. Và nếu cuộc đời không còn ý nghĩa nữa thì tự sát. Kawabata tự sát chỉ sau bốn năm nhận giải Nobel, Dazai Osamu tự sát đến lần thứ năm vì thấy đời không đáng sống, Mishima Yukio mổ bụng tự sát vì lòng kêu gọi ái quốc bất thành, anh vợ của Kenzaburo Oe nhảy lầu tự sát vì bị yakuza lấy dao rạch mặt sau khi làm một bộ phim châm biếm về lũ mafia này. Akutagawa tự sát vì thấy “lo lắng mơ hồ cho tương lai”. Những nhà văn Nhật Bản ấy đã sống và đã chết theo đúng những gì mình cảm nhận. Rõ cuộc đời khi cần dứt bỏ là dứt bỏ vì như Akutagawa nói “đời người không đẹp bằng một câu thơ của Baudelaire…”

3. Đó là tìm về nguồn cội. Còn phải nói thêm một điều nữa là về mặt tu dưỡng văn hóa. Đây chính là một điểm thành công của giáo dục Nhật Bản. Ngay từ thuở nhỏ, trẻ em đã được tập cách ứng xử và chịu đựng. Giáo dục Nhật không cần phải đao to búa lớn mà bắt đầu từ những việc rất nhỏ nhặt. Cách phân loại rác ra sao, cách biết quý trọng thức ăn thế nào, (như phải biết ơn những mạng sống nhỏ như tôm cua cá đã hy sinh làm thức ăn cho mình khôn lớn), trên tàu điện phải nhường chỗ cho người già ra sao… Lớn lên một chút, trẻ em Nhật sẽ được học về cách chịu đựng. Một truyện ngắn của Akutagawa cho ta thấy cách nén chặt tâm trạng của người Nhật. Trong truyện Chiếc khăn tay, một bà mẹ Nhật Bản đến báo tin cho giáo sư đại học là con mình vừa mới mất. Trong khi nói chuyện bà mẹ vẫm mỉm cười khiến ông giáo sư vô cùng kinh ngạc. Khi cúi xuống sàn lượm chiếc quạt bị đánh rơi, giáo sư mới thấy tay người mẹ nắm chặt chiếc khăn mùi xoa đang run lên bần bật. Dù cuối truyện, vị giáo sư phát giác ra cách hành xử đó theo một khuôn mẫu “văn hóa” đã quy định nhưng cách biểu hiện nén chặt như thế nếu một người không có một sự tu dưỡng văn hóa cao độ thì không tài nào làm nổi. Sự tinh tế tột bậc ngay cả trong nỗi đau thì chỉ có ở riêng Nhật Bản, duy nhất Nhật Bản. Đẹp ngay cả trong đau thương.

Và thử liên hệ đến thảm họa vừa qua. Một bà cụ được cứu liên tục nói lời cảm phiền với những người cứu nạn và hỏi xem là trước bà có còn ai đáng cứu hơn không. Một em bé chín tuổi đã làm cho một vị tiến sĩ Việt rơi nước mắt về cách hành xử cao thượng của mình. Người dân Nhật Bản kiên nhẫn xếp hàng trong trật tự chờ lấy nước mà không kêu than. Hoàn hảo trong đau thương. Đẹp trong tận cùng thống khổ. Trời, Phù Tang, Phù Tang. Hơn bao lần ta cầu nguyện, trong những đền thần Jinja. Mặt trời soi từng đổ nát, bóng người in xuống sân ga. Ta vẫn là người năm cũ, chờ em mùa sakura. Đằng sau nụ cười chói sáng, ẩn mật một mùa đông qua. Suốt đời ta hoài mắc nợ, ru tình trong cơn phong ba.

Nagoya, ngày 19/3/2011

Hoàng Long

Nghèo tài nguyên nhất thế giới, nhưng thiên tai lại nặng nề nhất. Đất nước nằm trên vành đai lửa Thái Bình Dương này thường xuyên phải gánh chịu những hiểm họa từ núi lửa, động đất, sóng thần, những cơn bão từ biển Thái Bình Dương… đều là những thảm họa có sức tàn phá khủng khiếp bậc nhất.

Nhưng người Nhật đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia phát triển bậc nhất thế giới nhờ thứ tài nguyên riêng: trí tuệ và tinh thần Nhật Bản. Những ngày này, trí tuệ và bản lĩnh ấy đang trải qua những thử thách lớn lao. Trận động đất lớn nhất mà nước Nhật phải gánh chịu trong hơn 1.000 năm qua. Sau động đất, sóng thần là núi lửa, thảm họa hạt nhân. Hàng vạn người chết và mất tích, nhiều làng mạc, thị trấn bị xóa sổ, nhiều thành phố bị nhấn chìm dưới sóng thần.

Nhưng người Nhật vẫn giữ vững tinh thần, họ có thể đã khóc, có thể cầu nguyện bởi họ cũng là con người, cũng đau xót trước sự ra đi của người thân, cũng tiếc nuối khi gia sản tan tành theo con sóng dữ. Nhưng không hề có sự kích động và giận dữ. Người dân vẫn kiên nhẫn xếp hàng trật tự chờ gọi điện thoại công cộng, chờ mua thực phẩm mà chưa biết đến lượt mình có còn hay không. Một bức ảnh phát đi từ thành phố Sendai, dòng người xếp hàng chờ được cấp nước uống, vì quá đông nên người ta đã vẽ vạch sơn chạy vòng ngoằn ngoèo và người dân đã xếp thứ tự theo vạch vẽ ngoằn ngoèo đó chứ không phải xếp hàng theo đường thẳng. Một tinh thần kỷ luật và tôn trọng tập thể tuyệt đối, hiếm nơi đâu có được.

Người Nhật không có rừng vàng, biển bạc nhưng họ có biển, sống cùng biển. Những người sống trước biển thì đều có tính cách can trường và mạnh mẽ. Trong bất kì một hoàn cảnh nào con người ấy cũng không đầu hàng, không chịu thất bại. Điều ấy bất chợt làm chúng ta nhớ đến “Ông già và biển cả” của Hemingway. Sau khi đã dốc toàn lực để săn được con cá kiếm, ông lão Santiago phải đương đầu với đàn cá mập đến cướp con cá, thành quả của 84 ngày đi biển của ông. Trong cuộc chiến không cân sức với thế lực của biển cả, ông đã chiến đấu đến chút sức lực cuối cùng, rồi trở về với thân thể đầy thương tích bầm dập. Thứ còn lại chỉ còn là bộ xương cá kiếm và thân thể không còn lành lặn.

Nhưng không ai quên được hình ảnh ông lão sau chuyến đi giông bão ấy: “Lúc này lão quên hết mọi chuyện và chỉ tập trung đưa con thuyền vào bến khéo léo và an toàn… Con thuyền vẫn còn tốt, lão nghĩ. Nó cũng chắc và chẳng hư hại gì ngoài cái tay lái”.

Khi trở về túp lều, ông lão nói với cậu bé Manolin: “Ta phải rèn một ngọn lao đâm cá thật tốt và luôn mang theo trên thuyền. Cháu nên cắt một lưỡi lao từ lá thép giảm sóc của chiếc xe Ford cũ. Chúng ta có thể mài nó ở Guanabacoa. Phải mài sắc chứ đừng mang nung lửa kẻo nó sẽ gãy. Dao của ông đã gãy”. Và trong giấc ngủ mệt nhọc sau cơn bão: “Ông lão đang mơ về những con sư tử”.

Người Nhật có thể đã mất nhiều, nhưng “con thuyền” trí tuệ và tinh thần Nhật Bản vẫn còn đó. Sau thử thách của biển cả, người Nhật sẽ tiếp tục mơ một giấc mơ lạc quan về tương lai tươi sáng.

Nguyễn Gia

Trong phim Black Swan, Nina là một vũ công ballet được chọn để đóng vai chính trong vở kịch Hồ Thiên Nga. Tuy nhiên, vai Nữ Hoàng Thiên Nga (Swan Queen) yêu cầu vũ công phải đóng được cả vai Thiên Nga Trắng, biểu hiện cho sự trong trắng, thánh thiện, và Thiên Nga Đen, biểu hiện cho sự xấu xa, cuồng vọng và u tối. Nina là một hiện thân hoàn hảo cho vai Thiên Nga Trắng, còn Lily, một vũ công khác, lại diễn thành công phần vai Thiên Nga Đen. Để hoàn thành vai diễn một cách tốt nhất, Nina sẽ phải tập luyện thuần thục những bước nhảy của Thiên Nga Đen, cho dù nó khiến cô có những tính cách xấu của vai này. Cô liên tục có ảo giác về hình ảnh của chính mình, và nghi ngờ Lily đang giở trò với cô.

Black Swan nói về hành trình hoàn thiện vai diễn Thiên Nga Đen của Nina, trong khi cố gắng giữ gìn bản chất Thiên Nga Trắng của mình. Đây không phải lần đầu tiên có 2 tuyến Thiện – Ác xung đột với nhau, cũng không phải lần đầu tiên phần Thiện và Ác trong cùng 1 con người đấu tranh với nhau, nhưng quan trọng hơn là cái cách xung đột của 2 tuyến này đặc biệt như thế nào. Trong phim The Dark Knight, hình tượng Dark Knight và White Knight được xây dựng thành công, khiến sự xung đột trong phim được thể hiện tới cùng, tạo không khí tốt cho tác phẩm. Còn trong Black Swan, đạo diễn đã đưa người xem vào một mê cung xung đột, khiến người xem không nhận ra nổi mâu thuẫn là xảy ra giữa 2 con người hay 2 bản chất trong cùng một con người.

Cả bộ phim là một quá trình hoàn hảo cho Nina phát triển đường cung nhân vật, từ khi cô tập luyện hàng ngày, cách cô lấy được vai diễn, cách cô tập để hoàn thiện cả 2 phẩm chất Đen và Trắng trong hình ảnh Thiên Nga. Ban đầu, Nina là cô gái trong sáng, hoàn hảo với hình mẫu Thiên Nga Trắng, thế nhưng trải qua hơn 100 phút của phim, khán giả đã được xem Nina vô tình tìm ra cái bản chất xấu của mình và cô phải đấu tranh thực sự với bản ngã rằng: Bản chất xấu là cần phải loại bỏ khỏi cô, nhưng nó luôn ẩn giấu bên trong chờ ngày khai triển, và chỉ khi có nó, cô mới thực sự nhập tâm vào hình mẫu Thiên Nga Đen, thực sự trở nên “hoàn hảo” cho vở kịch này. Cuộc đấu tranh tâm lý này được đao diễn Aronofsky mô tả một cách chắc tay, tập trung, không dài dòng kể lể, mọi cảnh quay đều có lý do riêng, không có chút thừa thãi, xen lẫn những cảnh kinh dị khá giật gân để khán giả tò mò về cái thực và ảo trong phim. Cái mê cung mà đạo diễn đem ra có thể dễ giải mã đối với một số người, nhưng hành trình đến với nó quả thực là một hành trình khó quên, khi khán giả đào sâu vào tâm lý của Nina, biết được nỗi sợ, sự kỳ vọng của bà mẹ, những khát khao tính dục, và quan trọng nhất là ám ảnh về sự hoàn hảo – thứ được thắt nút hoàn chỉnh ở cuối phim.

Black Swan được làm theo một chuẩn phim 3 hồi truyền thống Hollywood, với cảnh vở diễn Hồ Thiên Nga làm tâm điểm ở hồi kết thúc. 2 hồi trước đã chuẩn bị rất kỹ càng cho vở diễn này và biến nó trở thành một trường đoạn không thể bỏ qua từng giây nào, vì đây là lúc 2 bản chất bên trong Nina đấu tranh ác liệt nhất, làm ta thấy được sự sụp đổ của tính cách thánh thiện Thiên Nga Trắng và cũng là mảnh đất cho bản tính độc địa của Thiên Nga Đen bộc lộ rõ ràng nhất. Trong đoạn này, cú trượt ngã của Nina trong hình ảnh Thiên Nga Trắng là hình ảnh chấm dứt toàn bộ bản chất tốt đẹp trong con người cô, cái khuôn mặt hoang mang khi ngước lên nhìn khác giả và tiếng khóc rấm rứt của cô sau cánh gà là những cảm giác mãnh liệt nhất khi cô thấy rằng bản chất Trắng của mình đã bị bản chất Đen đẩy lùi, nhưng cũng chính lúc đó, cô nhận ra rằng chỉ có bản chất Đen mới giúp cô “hoàn hảo”. Và rồi cô chấp nhận chuyện cái phần Đen xâm lấn cô, sẵn sàng thoả mãn nhìn cánh tay cô bị lông vũ thiên nga bao phủ và tự hào khoe đôi cánh thiên nga đen to xù trước mặt khán giả. Hành trình cố cân bằng giữa bản chất Đen – Trắng của Nina đã không thành công, cô phải chấp nhận rằng đôi lúc bản chất Đen sẽ phải lấn át những cái đẹp đẽ trong cô, cũng như cái phần xấu luôn tồn tại trong bất cứ một con người nào.

Aronofsky đã đưa người xem rùng mình thực sự với cách dẫn dắt kỳ lạ, không theo một quy chuẩn genre nào. Đó là lý do vì sao tui vẫn phân vân không biết xếp Black Swan vào thể loại phim tâm lý, phim kinh dị hay đơn thuần là phim tâm lý kèm yếu tố kinh dị. Như đã nói ở trên, bộ phim có hơi hướng rùng rợn kiểu Requiem For A Dream, và cũng pay homage cho RFAD bằng đoạn Nina lặn xuống làn nước trong bồn tắm. Natalie Portman đã diễn một vai quá hoàn thiện, khiến khán giả hoà cùng cảm xúc với nhân vật Nina, yêu mến cái bản chất thiên nga Trắng và ái ngại trước thiên nga Đen, và đôi lúc cũng làm khán giả dễ dàng bỏ qua một vài cảnh cô diễn hơi thái quá, bởi cái ánh mắt, cử chỉ và mọi biểu hiện khác đều được Natalie diễn nhập tâm và quyến rũ. Nat đã “steal the show” 100%, do đó, mọi diễn viên khác dù diễn hay những cũng chỉ làm nền cho nhân vật của Nat mà thôi, đặc biệt là của Vincent Cassel và Mila Kunis. Vai diễn duy nhất đủ sức đối trọng với Nat chính là vai bà mẹ của Nina do diễn viên Barbara Hershey đóng. Bà đã thể hiện rất tốt hình mẫu một người mẹ luôn lo lắng cho con, đặt kỳ vọng vào con quá mức và đôi lúc cũng làm khán giả sợ hãi. Hình ảnh bà trừng mắt sau khi ôm Nina trong cảnh đầu phim có thể làm nhiều người ớn lạnh. Và trong Black Swan, có rất nhiều cảnh tuy nhỏ nhưng bất ngờ như thế, đủ để đem tới cho người xem một cảm giác rùng rợn.

Kinh nghiệm của riêng tui khi xem phim của Darren Aronofsky là đừng bao giờ cố tìm hiểu quá nhiều vào chi tiết, bởi không thể nào tìm ra hết, tuy vậy nếu ai là fan cuồng thì công việc này lại là việc ưa thích, bởi nó giúp họ hiểu thêm về các bộ phim của ông và thấy rõ được tài năng của ông. Các cảnh quay trong Black Swan rất đẹp và ấn tượng, việc sử dụng máy cầm tay trong một số cảnh ballet cũng cho thấy sự linh hoạt và tài tình trong việc chọn góc quay và choreography dành cho các vũ công. Không chỉ thế, các cảnh quay trong phim cũng mang tính ẩn ý rất cao, bắt người xem chú ý tới từng khoảnh khắc một. Đạo diễn sử dụng tông Trắng – Đen liên tục để khắc hoạ sự đối lập, cũng như việc cắt cảnh đột ngột (những khi Nina đi trên đường) để chỉ trạng thái cảm xúc đứt đoạn bên trong cô.

Càng zoom vào chi tiết, ta càng thấy nhiều tầng ý phía sau Black Swan. Ví dụ như trong đoạn ở sàn nhảy, Nina trở nên cuồng loạn sau khi uống thuốc kích thích và dưới âm nhạc mạnh của Chemical Brothers, cô trở nên mất kiểm soát và để bản chất Thiên Nga Đen ngấm dần vào người. Cái ánh sáng vũ trường nhấp nháy liên tục thể hiện cho một tâm lý bất ổn, và một cuộc đấu tranh nội tâm phức tạp, mà chỉ kết thúc khi Nina đến với Lily và 2 người “hoà làm một” – Thiên Nga Đen đã “nhập hồn” vào trong Nina. Hay như trong đoạn gần cuối, Nina phát hiện ra trong phòng tắm không hề có vết máu, cô quay mặt ra ngoài. Lúc đó tui tự hỏi vì sao Nina không đi tới gần chiếc gương theo như môtip thông thường trên phim ảnh, và tui chỉ tìm ra câu trả lời khi nhìn vào bức tường phía sau Nina: Nó phân chia thành 2 màu Trắng và Đen, với phần Đen chiếm 2/3 và Nina đứng trọn trong cái phần Đen ấy, biểu hiện cho sự hoá thân hoàn toàn vào Thiên Nga Đen. Ngoài ra, có thể kể tới hình ảnh Nina sải cánh trên sân khấu như thể hứng trọn ánh sáng từ các ngọn đèn danh vọng, hình ảnh Nina với ánh mắt đỏ ngầu nhìn trừng trừng vào khán giả như một lời thách thức, hình ảnh Nina đứng giữa sân khấu, phía sau là một hình tròn biểu thị cho sự viên mãn, hoàn hảo nhưng bị những hình khối đen xì, sắc nhọn bao quanh… trong phim của Aronofsky luôn đầy hình ảnh đầy ẩn ý, chứng tỏ sự lao động nghệ thuật nghiêm túc của ông.

Trợ giúp cho phần hình ảnh ẩn ý, sự diễn xuất chắc chắn của diễn viên, thì còn có phần âm nhạc và âm thanh xuất sắc. Clint Mansell tiếp tục cộng tác với Darren Aronofsky lần thứ 5 và tiếp tục làm mê hoặc mọi đôi tai nghe nhạc – album Black Swan của ông chắc chắn là soundtrack hay nhất 2010 theo cảm quan của tui. Những bản nhạc đậm tính suy tư, với sự phát triển từ đoạn Hồ Thiên Nga nổi tiếng Tchaikovsky đã được lồng một cách tinh tế và chuẩn xác vào trong phim, nhất là đoạn mua ballet cuối cùng. Hỗ trợ cho phần âm nhạc hoàn hảo của Clint là phần dựng âm thanh cũng rất xuất sắc, với những tiếng thở của con thiên nga được lồng vào một cách gấp gáp, tạo cảm giác ớn lạnh cho người xem – đoạn Nina bị Thomas cưỡng hôn, cô đã cắn anh ta sau khi trong đầu có tiếng Thiên Nga kêu là một ví dụ cho cách sử dụng âm thanh này. Ngoài ra, trong phân đoạn ending credit cuối cùng (style giống như ending credit của The Fountain), tiếng vỗ tay được lồng vào nền trắng cũng giúp kéo dài không khí cho bộ phim, tạo một khoảng trống giúp người xem cảm nhận được cái thông điệp mà đạo diễn muốn đề cập. Tuy nhiên, điều mà tui thấy đáng tiếc duy nhất trong đoạn này là việc lồng bản nhạc A Swan Song (For Nina) mà lại bỏ đi tiếng kính vỡ lúc lên cao trào. Khi nghe bản nhạc này trước khi xem phim, tui đã xúc động mạnh khi cảm thấy có một sự đổ vỡ trong tâm hồn cô gái múa ballet thông qua việc đẩy nốt nhạc lên cao độ và kết thúc bằng một tiếng kính vỡ loảng xoảng. Trong phim không có âm thanh này, nên tui cảm thấy có phần nào đó chưa thoả mãn về phần âm thanh ở khúc cuối này.

Black Swan đem tới cho tui một cảm nhận mới về “sự hoàn hảo”. Bộ phim không phải là nói tới sự hết mình vì nghệ thuật của Nina, mà là về sự hiến dâng cho “sự hoàn hảo trong nghệ thuật”. Đối với nhiều người, “hoàn hảo” là chuyện vặt vãnh mà ai cũng cố gắng tránh nghĩ tới nó. Nhưng Nina thì khác. Cô ham muốn “sự hoàn hảo” trong vai diễn tới tột cùng và cô phải làm mọi cách để tiến gần tới nó, kể cả việc biến mình trở thành một Thiên Nga Đen, làm rạn nứt mối quan hệ với người mẹ, trở nên đam mê tính dục với người hướng dẫn của cô (đoạn phim cô nhìn thấy Thomas ở bên Lily, nhưng thực ra đó chính là cô) và thậm chí là hạnh hạ cả chính cơ thể cô. Đối với nhiều người, đó là một sự mù quáng, nhưng đối với Nina đó chính là cái điểm tột cùng mà cô muốn hướng tới, là ánh sáng viên mãn cô muốn nhìn thấy ở cuối con đường. Bên trong con người luôn có mặt xấu và tốt, chúng đấu tranh với nhau để kìm nén con người tới vợ sự “hoàn hảo”, Nina đã hoàn toàn tới với cái ngưỡng Thiên Nga Đen và để nó cuốn đi, nhưng nó cũng giúp cô trở nên hoàn thiện nhất – đôi khi chúng ta phải chấp nhận cái xấu để hướng tới một cái gì đó đẹp đẽ hơn.

Hình ảnh cuối phim là một cái kết buồn, khi Nina nhận ra sự hoàn hảo trong cô, và nhìn thấy ánh hào quang loé lên trước mắt, thế nhưng, cô đã không thể tiếp tục đón nhận ánh sáng ấy – một phút huy hoàng rồi vụt tắt, như khi lên tới đỉnh điểm của hoàn hảo thì sẽ phải thoái trào. Tiếng vỗ tay, hò reo không ngớt của khán giả càng làm cho bộ phim trở nên bi kịch, khi chỉ ra rằng con người đôi khi chỉ hò reo khi thoả mãn bản thân mình, mà không biết được đằng sau cánh gà, những vũ công như Nina đã phải trả giá như thế nào để mang tới vở kịch tuyệt vời như vậy cho người xem. Đoạn kết này áp dụng hiệu ứng giống như Requiem For A Dream, với màu sắc tăm tối do niềm hạnh phúc bị đứt đoạn, nhưng là một điểm nhấn hoàn hảo cho bộ phim, khiến người xem không khỏi day dứt với lương tâm khi nhìn thấy một thành quả nghệ thuật. Đôi lúc tui nghĩ, phải chăng đây là một tiếng lòng của chính đạo diễn Darren Aronofsky, khi ông liên tục làm ra nhiều tác phẩm xuất sắc mà ông nghĩ vẫn chưa với tới một cái ngưỡng hoàn hảo nào. Tui không dám nghĩ hộ Darren, nhưng với Black Swan, ông lại khiến những người hâm mộ như tui ngây ngất bởi tính nghệ thuật đậm chất điện ảnh, sự sáng tạo không ngừng trong cách thể hiện và niềm say mê được kể một câu chuyện độc đáo, lay động lòng người. Black Swan, cùng với Toy Story 3 và The Social Network, xứng đáng là những bộ phim 5 sao, nằm trong top 3 phim của năm 2010 đối với tui.

P.S: Dạo này tui thấy mấy bạn bè mê phim của tui hay trích một câu nói hay, đại diện trong phim ra để mở đầu bài review. Tui bắt chước thử coi. Trong Black Swan, câu nói làm tui ấn tượng nhất là “It’s my turn!” của Nina nói khi vật lộn với Lily. Không chỉ bởi âm vực thay đổi đầy ghê rợn, mà nó còn biểu hiện cho sự trỗi dậy của bản chất Thiên Nga Đen bên trong Nina. Một bi kịch thực sự!

source: http://rworks.org/post/2553741300/black-swan-2010-phim-5-sao?04300400

Tôi qua ngã tư Cửa Nam. Ngã tư Cửa Nam đầy khói. Để không thể đếm bao nhiêu nốt chân trên ngã tư. Ai đếm bao nhiêu nốt chân khôn dại. Bao nhiêu nốt chân vui buồn? Ai đếm những ngã tư đời láo nháo nốt chân. Láo nháo cột đèn láo nháo đèn? Đời tôi đã rẽ rồi. Như đã hạ nước cờ không sao đi lại được. Nhưng tại sao tôi cứ ám ảnh: cái ngã tư tại sao ấy. Tôi quên không được. Đi đi không được. Tôi ngồi bệt lề đường. Tôi là đàn ông: tôi không đau khổ. Nhưng tôi muốn khóc. Tôi là đàn ông: Tôi không khóc. Nhưng tôi đau khổ lắm. Tôi ngồi bệt mà nhìn láo nháo cột đèn. Láo nháo khói. Láo nháo hàng cây bên đường lá rụng. Tôi nghe gà gáy te te nội thành. Chỗ tôi ngồi không xa có vườn hoa Canh Nông. Tôi lảo đảo dậy: tôi đi tìm vườn hoa Canh Nông. Tôi vào vườn hoa. Tôi ngồi ghế đá. Ghế đá lạnh. Gà gáy te te. Phố bắt đầu mất khói. Vườn hoa cũng bắt đầu hết khói. Là rạng đông rồi. Tôi không mệt. Buồn ngủ cũng không. Tôi đã nói rồi: tôi đi thấu sáng. Bây giờ tôi ngồi. Cùng với rạng đông. Trong một vườn hoa.

“Tôi thán phục tiểu thuyết của Trần Dần”

Nhà nghiên cứu văn học Lại Nguyên Ân chia sẻ với Tuổi Trẻ như thế sau một đêm thức đọc trọn cuốn Những ngã tư và những cột đèn (Nhã Nam và NXB Hội Nhà Văn) – tiểu thuyết vừa được xuất bản của Trần Dần, 45 năm sau khi nhà văn sáng tác và 20 năm sau khi ông mất.

* Thưa ông, có thể coi đây là cuốn tiểu thuyết trinh thám của nhà – cách – tân – thơ Trần Dần được không?

- Tôi chỉ xét đơn thuần về mặt tác phẩm, đây có thể coi là một cuốn tiểu thuyết trinh thám viết rất chuyên nghiệp, rất hấp dẫn với bạn đọc bình thường. Các tuyến nhân vật được cài cắm rất lớp lang và tâm lý nhân vật, đặc biệt tâm lý tội phạm, được nghiên cứu và trình bày rất khéo, đúng kiểu tâm lý học hiện đại mà các tiểu thuyết trinh thám phương Tây vẫn hay dùng. Có thể đọc một mạch từ đầu đến cuối cuốn tiểu thuyết này vì sự hấp dẫn đó của nó.

* Ðó là chất trinh thám và chất hiện đại. Còn “chất Trần Dần” ở đâu trong cuốn tiểu thuyết này?

- Ở toàn bộ cuốn tiểu thuyết. Dù trinh thám, nó vẫn là một cuốn tiểu thuyết tâm lý với đầy đủ bản lĩnh cách tân và bút pháp siêu việt của Trần Dần. Ngay từ thời điểm ông đặt bút viết vào năm 1966, ông đã dùng kỹ thuật tự sự đa chủ thể (nhiều nhân vật cùng kể chuyện) – một kỹ thuật rất tiên tiến của văn chương thế giới cùng thời, mà chúng tôi – lúc đó đang ngồi trên ghế giảng đường đại học – chưa hề được nghe các giáo sư nhắc tới, mãi đến năm 1980 mới được biết đến qua các bản dịch tiếng Nga.

Người đọc nắm bắt câu chuyện rất thoải mái dù nó không đơn giản. Ðó là vì nhà văn luôn chuyển vai kể vào thời điểm chính xác và bằng ngôn ngữ nhân vật rất đặc trưng cho từng cá tính. Có những khi nhà văn sử dụng ngôn ngữ điêu luyện đến độ tôi chỉ có thể thán phục một cách sung sướng vì được thưởng thức kỹ thuật của một bậc thầy: đó là đoạn Dưỡng đến nhà mẹ xin đón vợ về sau khi bị cô vợ giận dỗi bỏ đi. Bà mẹ cứ chửi sa sả, vừa nghiệt vừa chứa chan yêu thương; còn thằng con trời đánh cứ tưng tửng chửi phụ với mẹ, mà nó tự chửi nó, cứ như là một ai đó đang nói về một thằng nào khác nữa, chứ không phải vẫn thằng con trai ấy đang nói về chính nó. Ngôn ngữ ở đây ra hết chất của “cao bồi thành thị” mà nhà văn Việt Nam ta ít có người am hiểu và viết kỹ như Trần Dần.

* Ông còn nhận ra nhiều dấu ấn của nhà thơ Trần Dần mà mình ngưỡng mộ trong cuốn tiểu thuyết trinh thám này nữa không?

- Nhiều lắm. Trong tất cả những pha trữ tình ngoại đề, những trường đoạn miêu tả tâm lý nhân vật. Những trang đằng đẵng không xuống dòng. Những triết lý về cuộc đời, về tình yêu, về chiến tranh, về thân phận con người. Có quá nhiều câu văn được dụng công và đẽo tạc đẹp như thơ mà tôi muốn trích dẫn, nhưng không thể, vì dẫn câu nọ thì không công bằng với câu kia.

Nhưng “Trần Dần” nhất, “thơ” nhất vẫn là khi ông đặc tả sự phân thân của nhân vật xưng tôi nhiều nhất trong tiểu thuyết: Dưỡng xưng tôi trong nhật ký để thuật lại sự giằng xé giữa trí tuệ của “Sọ” với tình cảm của “Bóng” trong con người anh ta. Kỹ thuật tự sự đa chủ thể của Trần Dần 45 năm trước đã “cao thủ” đến độ ông điều khiển cả một dàn nhân vật đầy cá tính không ai lẫn vào ai, và đạo diễn cuộc phân thân cam go của Tôi, Sọ và Bóng một cách ngoạn mục đến độ người đọc không nhận thấy mình đang bị dẫn. Người đọc vẫn cứ nghĩ mình đang trôi trên màn sương mờ ảo của thế giới ngôn ngữ đầy những hình tượng thơ của Trần Dần. Tôi thích cả cái tên Những ngã tư và những cột đèn. Nó đầy tính biểu tượng.

* Với tư cách một nhà nghiên cứu lịch sử văn học, ông có tin Những ngã tư và những cột đèn sẽ được đánh giá cao trong văn học VN hiện đại?

- Tôi tin điều đó, vì tầm vóc tư tưởng, những cách tân nghệ thuật và kỹ thuật ngôn ngữ đi trước thời đại rất xa của Trần Dần thể hiện trong tất cả những sáng tác của ông.

THU HÀ thực hiện

Giản dị như sự thật.
Như bốn mùa.
Như Sống Chết.(*)

Ngay lúc này đây, tôi đang ngồi trong 1 căn phòng nhỏ, với ánh sáng lọt qua ô cửa sổ, bên ngoài là những chùm dây leo màu xanh, cái quạt trần cũ xoay chầm chậm, những làn gió nhè nhẹ thổi…

Tôi cảm thấy có cái gì đó thật bồi hồi khi nhắm mắt và nhớ lại những hình ảnh từ “Rừng Nauy”.

Đồng cỏ xanh rì lay động trong cơn gió.

Những ánh nắng ban mai chiếu xuyên trong cánh rừng.

Những cơn mưa ngoài căn phòng nhỏ.

Cả một trời tuyết trắng và 2 con người đã hoàn toàn chấp nhận lẫn nhau (Midori và Watanabe)

Giai điệu nhẹ nhàng, réo rắt của bản nhạc “Rừng Nauy” đối lập với những thanh âm náo loạn của 1 thời đại đầy biến động.

Khuôn mặt lặng lẽ, buồn bã của Watanabe. Ánh mắt u buồn tuyệt vọng của Naoko…

Sau buổi trò chuyện về Rừng Nauy và Trần Anh Hùng, được dẫn dắt bởi anh Phan Xi Nê, anh Lê Hồng Lâm & chị Cát Khuê, tôi có thêm nhiều cảm nhận và suy nghĩ về bộ phim. Những chia sẻ của mọi người trong buổi nói chuyện giúp củng cố thêm những suy luận của tôi cũng như giúp làm sáng tỏ những điều mà trước đó tôi còn mơ hồ hoặc chưa nhận ra.

“Rừng Nauy” không phải là 1 bộ phim khiến ta phải sốc hay bị chấn động ngay khi mới xem xong. Nhưng cái dư âm của nó, giống như cuốn tiểu thuyết kia, thì cứ âm ỷ và lan tỏa mãi. Những hình ảnh, âm thanh, dư vị mà nó tạo ra, có 1 sức sống kỳ lạ tách hẳn ra khỏi cuốn tiểu thuyết và tách hẳn ra ngoài những lời nhận định, khen chê, của cả giới phê bình lẫn số đông khán giả không hiểu bộ phim, không biết gì về Trần Anh Hùng.

Tại sao lại có thể như thế được?

Đó là bởi vì Trần Anh Hùng đã làm “Rừng Nauy” theo cách riêng của anh. Mà như anh Lê Hồng Lâm đã nói, “Rừng Nauy” bản thân nó là 1 bộ phim tác giả, 1 film arthouse. Trần Anh Hùng làm “Rừng Nauy” không phải để phục vụ cho những người yêu cuốn tiểu thuyết, cũng không phải để phục vụ cho tác gỉa Murakami, mà anh làm film để phục vụ cho cảm giác của riêng anh.

Đối với Trần Anh Hùng, cảm giác đến trước rồi câu chuyện mới đến sau. Chính vì vậy mà cảm giác của anh về Rừng Nauy thế nào, thì anh làm film như vậy, cả câu chuyện hay những nhân vật trong đó, chỉ để phục vụ cho bộ film của anh mà thôi. Đó là lý do vì sao anh mạnh dạn phá bỏ đi việc khắc họa tính cách của các nhân vật phụ cũng như tất cả các yêu tố hóm hỉnh hài hước, để giữ lại đường dây chính của bộ phim, để khắc họa duy nhất 2 nhân vật chính là Watanabe và Naoko, để tô đậm nét nỗi đau đớn về sự mất mất, bất lực, sự lạc lõng và hoang mang về tình yêu, tình dục, về bản thân và mọi thứ xung quanh mình.

Thêm 1 điều nữa về bộ film và về anh Trần Anh Hùng, đó là Trần Anh Hùng và những film của anh là tiêu biểu cho cái gọi là “điện ảnh cảm giác”. Ai đã xem những “Mùi đu đủ xanh”, “Mùa hè chiếu thẳng đứng” hay “Xích lô” thì sẽ nhận ra ngôn ngữ điện ảnh của riêng đạo diễn này. Những khung hình, những cú máy dài, màu xanh và vàng, rồi âm thanh, tiếng động… tất cả đều được Trần Anh Hùng sử dụng tối đa để đem đến cảm giác cho bộ film của mình. Xem film của Trần Anh Hùng là ta phải mở mắt ra để theo dõi từng chi tiết, nhưng đôi lúc có thể nhắm mắt lại để lắng nghe, rồi sau đó, để cho con tim ta tự cảm nhận lấy những gì nó “thấy”.

Như những gì tôi đang làm lúc này, nhắm mắt và mường tượng lại những hình ảnh của Watanabe, của Naoko, Hatsumi, Midori, Nagasawa… của đồng cỏ, của âm thanh, của tuyết trắng, của mưa rơi và cảm thấy bồi hồi như nhớ về 1 thời tuổi trẻ đầy mông lung, mơ mộng của chính mình.

Có thể 1 thời gian lâu sau nữa tôi mới muốn xem lại “Rừng Nauy”, như tôi đã từng làm với cuốn tiểu thuyết. Nhưng những rung động và cảm giác mà nó mang lại cho tôi, thì chắc chắn sẽ càng lúc càng đậm nét hơn chứ chẳng phai mờ.

Source: Indie Glory

(*) Dịch giả Trịnh Lữ

((Khúc Mùa Thu))

Vẫn biết ta giờ không trẻ nữa,
Sao thương ai ở mãi cung Hằng?
Lời nguyện cũ trên đầu như nguyệt quế
Đâu chịu nhoà khi tới giữa mùa trăng.

Tôi đã yêu như chết là hạnh phúc,
Tôi đã quên mình chỉ để nghĩ về em.
Người-đàn-bà-giấu-đêm-vào-trong-tóc,
Còn điều chi em mải miết đi tìm?

Tôi đã đến cùng em và tôi biết
Em cũng là như mọi người thôi.
Nhưng chưa hết cuộc yêu, tôi đã hiểu
Em ám ảnh tôi trọn một kiếp người.

Ngay cả nếu âm thầm em hoá đá,
Bầu lặng yên cũng đã vỡ rồi.
Mênh mông quá, khoảng trống này ai lấp
Khi âm thanh cũng bất lực như lời.

Sẽ chỉ còn quầng Thu thuở ấy
Mãi cô đơn vằng vặc giữa trời.
Người-đàn-bà-giấu-đêm-vào-trong-tóc,
Em tìm gì khi thất vọng về tôi.

(Hồng Thanh Quang)

Nhiều người vẫn còn cảm thấy lâng lâng vì “hiện tượng Uyên Linh” – người được cho là trở thành Diva tiếp theo của làng nhạc Việt.

Nhưng có nhiều khán giả nói với tôi rằng, trong Vietnam Idol, họ không chỉ thần tượng một Uyên Linh bốc lửa trên sân khấu, mà còn thần tượng một “người đàn ông bí hiểm” ngồi trên ghế Ban giám khảo: Một Quốc Trung với nụ cười bí ẩn, với những lời nhận xét khiến các thí sinh phải “toát mồ hôi” và là người – dù ít nói nhất – nhưng vẫn không kém phần nổi bật trong Ban giám khảo Vietnam Idol.

Gia đình nổi tiếng của Quốc Trung

Cách đây 10 năm, khi nói đến Quốc Trung, người ta luôn đi kèm 3 chữ “chồng Thanh Lam”. Cuộc hôn nhân 10 năm trời với Thanh Lam đã khiến cho Quốc Trung nổi tiếng trong vai trò một người chồng nhạc sĩ của Diva hàng đầu Việt Nam. Nhưng giờ đây, khi nhắc đến Quốc Trung, người ta nhắc đến anh như một nhạc sĩ tài hoa, thực sực có chất, có cá tính trong giới nhạc sĩ Việt đang “trăm hoa đua nở” nhưng nhanh tàn như bây giờ, chứ không còn là cái bóng của người vợ nổi tiếng như bao năm nào.

Bởi bao nhiêu năm qua, Quốc Trung vẫn đi trên con đường âm nhạc mà anh đã chọn, không vội vã, không tham lam và kỹ càng, chắc chắn và trau chuốt từng ly từng tí với từng sản phẩm âm nhạc mà anh đã có. Quốc Trung có thể là “nhạc sĩ lười” trên đường đua âm nhạc nếu tính theo số lượng sản phẩm âm nhạc của anh so với các nhạc sĩ khác. Nhưng anh lại là “nhạc sĩ chăm” trên đường đua này, nếu người ta dùng cán cân của chất lượng và sự bền vững của nó trong lòng người hâm mộ để đo các sản phẩm âm nhạc của anh.

Quốc Trung sinh ra trong một gia đình nghệ thuật, bố là NSND Trung Kiên (nguyên Thứ trưởng Bộ văn hóa thông tin). Là “con nhà nòi”, nên không có gì khó hiểu khi ngay từ bé, Quốc Trung đã được ba mẹ định hướng cho đi theo con đường âm nhạc. Tuy nhiên, người nhạc sĩ được đánh giá là một trong những điểm sáng nhất của làng nhạc Việt Nam hiện nay không phải lúc nào cũng bộc lộ năng khiếu của mình từ khi còn bé.

NSND Trung Kiên từng tâm sự, ông quen và yêu người vợ đầu tiên của mình (mẹ Quốc Trung) khi còn là thành viên của ban nhạc đồng ca Rạng Đông. Khi đó, mẹ Quốc Trung là thành viên của nhóm Tuổi Xanh. Sau này, hai nhóm sát nhập lại thành ban đồng ca của Đoàn Thanh niên Hà Nội. Những lần sinh hoạt chung trong cùng một nhóm, những buổi đi biểu diễn đã khiến tình cảm giữa ông bà nảy sinh và đi đến bằng một kết thúc đẹp là một đám cưới giản dị thời bao cấp.

Ngày Quốc Trung ra đời, hai vợ chồng NSND Trung Kiên đang đi xem phim ở Rạp Tháng Tám. Buổi chiếu phim vừa hết thì mẹ Quốc Trung kêu đau bụng. Bà được đưa vào bệnh viện và sinh ra Quốc Trung một cách dễ dàng. Sống với nhau hạnh phúc cho đến tận khi người vợ hiền qua đời vì bệnh nặng, nhưng NSND Trung Kiên chỉ có một người con trai độc nhất là Quốc Trung.

Sinh ra trong một gia đình nghệ sĩ giữa những năm bao cấp khó khăn, nhưng tuổi thơ của Quốc Trung đã trôi qua không mấy khó khăn vất vả. Ngày đó, chế độ chính sách cho các nghệ sĩ rất được Nhà nước quan tâm. Cả bố mẹ Quốc Trung đều là những nghệ sĩ có mức bồi dưỡng cao, mẹ Quốc Trung được 48 đồng, NSND Trung Kiên được 72 đồng. Tiền lương của hai vợ chồng gộp lại quy ra sữa, gạo cũng rất nhiều, nên khi Quốc Trung còn nhỏ, hai vợ chồng NSND Trung Kiên không mấy khó khăn để nuôi dưỡng cậu con trai duy nhất của mình. Điều duy nhất mà Quốc Trung thiệt thòi so với những đứa trẻ khác là anh ít có được sự quan tâm thường xuyên của bố mẹ khi bố mẹ hay phải đi công tác, đi biểu diễn xa, nay đây mai đó, không có thời gian chăm sóc gia đình. Chính vì thế ngày nhỏ, phần lớn thời gian, Quốc Trung phải sống với bà nội.

Muốn hướng con trai theo học nhạc, nên ngay từ bé, NSND Trung Kiên đã bắt cậu con trai Quốc Trung phải học nhạc. Nhưng ngày đó, Quốc Trung là một đứa trẻ nghịch ngợm, mải chơi. Bố mẹ thường xuyên đi diễn xa, không có thời gian ở nhà, nên việc học nhạc của Quốc Trung cũng vì thế mà bê trễ. Bố mẹ đi làm thường bắt Quốc Trung ở nhà tập đàn.

Có lần, NSND Trung Kiên đi làm về, thấy con không ở nhà học đàn mà lại ra đường chơi, lại còn đánh nhau, Quốc Trung đã bị bố cho trận đòn nên thân vì hai tội: tội thứ nhất là tội đánh nhau, tội thứ hai là tội đã đánh nhau lại còn để đứa trẻ khác lớn hơn đè lên người. Tội thứ hai nặng hơn, bởi cánh tay là “bảo bối” của người nghệ sĩ. Nếu bị gãy tay, bị thương nặng, con đường âm nhạc của Quốc Trung coi như chấm dứt.

Điều quan trọng đến nỗi, dù Quốc Trung là con trai duy nhất, được cha mẹ vô cùng chiều chuộng, nhưng có một việc duy nhất mà NSND Trung Kiên rất nghiêm khắc với Quốc Trung, đó là Quốc Trung còn trẻ, ông không bao giờ cho anh đi xe máy. Ngày đó, NSND Trung Kiên có một chiếc xe Honda cũ. Có mấy lần, Quốc Trung đòi mượn xe bố đi chơi, nhưng ông nhất định không cho. Thấy cậu con trai phản ứng, ông nói: “Bố có thể cho con đi xe máy. Nhưng nếu con ngã gãy tay, con sẽ không bao giờ đánh đàn được nữa”.

Vì mải chơi, bố mẹ lại không có thời gian kèm cặp, nên có một điều là sự thật mà nói ra chẳng ai tin, là đến tận năm Quốc Trung 12 tuổi, khi Quốc Trung vào Nhạc viện để học nhạc, anh vẫn còn chưa biết đọc nhạc. Thời đó, thường trẻ con muốn đi theo con đường âm nhạc thì bắt đầu học từ năm 6 tuổi. 12 tuổi đã được coi là độ tuổi rất muộn, độ tuổi cuối cùng được thị vào trường nhạc. Nhưng Quốc Trung may mắn là một người tiếp thu rất nhanh. Vào Nhạc viện, anh học rất nhanh. Đến nỗi mà, ngày đó Quốc Trung học rất giỏi môn xướng âm. Có lần được 10 điểm, mang về khoe với bố, Quốc Trung còn bị NSND Trung Kiên đánh vì cho rằng con trai mình quay bài.

Được đào tạo âm nhạc bài bản khá muộn, nhưng Quốc Trung lại bộc lộ năng khiếu âm nhạc của mình trong thời gian theo học Nhạc viện. Bố mẹ anh lúc nào cũng kỳ vọng anh đi theo con đường âm nhạc cổ điển, nhưng biết đó không phải là nguyện vọng của con trai, nên NSND Trung Kiên đã để con tự quyết định những việc mình thích làm, chỉ định hướng cho Quốc Trung đi theo con đường sáng tác.

Ảnh hưởng lớn nhất mà Quốc Trung có từ người cha nổi tiếng của mình chính là cách giáo dục con cái. NSND Trung Kiên không bao giờ áp đặt Quốc Trung bất cứ điều gì, cả trong sự nghiệp lẫn trong cuộc sống riêng. Quốc Trung yêu và lấy Thanh Lam khi Thanh Lam đã có một đời chồng và một cô con gái. Tâm lý một người cha khiến NSND Trung Kiên thực sự không muốn cuộc hôn nhân đó xảy ra, bởi bằng con mắt từng trải của mình, ông tin Thanh Lam không phải một nửa phù hợp với Quốc Trung, dù ông vẫn nhận ra tình yêu say đắm mà Quốc Trung và Thanh Lam dành cho nhau khi đó.

Vì thế, khi đó, thay vì ngăn cản, ông lại “nín thở chờ kết quả sự thử nghiệm trong hôn nhân” mà cậu con trai duy nhất của ông thực hiện. Để rồi 10 năm sau, khi cuộc hôn nhân của Quốc Trung và Thanh Lam tan vỡ, với vai trò một người cha, một người ông, NSND Trung Kiên lại đón hai cháu về chăm sóc, đỡ đần con trai, giúp Quốc Trung có thời gian chuyên tâm vào sự nghiệp.

Hai cha con Quốc Trung có nhiều tính cách khác biệt, nhưng Quốc Trung có một điểm là không bao giờ cãi bố. Tuy nhiên, anh không bao giờ để cái bóng của bố chi phối, mà luôn tự quyết định những gì mình muốn làm trong cuộc đời. Con dại cái mang, mỗi khi Quốc Trung gặp sai lầm, hay vấp ngã, NSND Trung Kiên chính là người đứng ra động viên, che chở cho anh.

Ngay cả sau khi cuộc hôn nhân của anh đổ vỡ, ông cũng là người đỡ đần anh, giúp anh gượng dậy sau vấp ngã đó. Không hài lòng và chưa thực sự tin tưởng vào sự lựa chọn của con trai trong chuyện tình cảm, nhưng NSND Trung Kiên lúc nào cũng dành cho con một tình yêu vô điều kiện. Điều ông tự hào nhất về con trai mình, là dù Quốc Trung đã trở thành một nhạc sĩ nổi tiếng, lại là con nhà nòi âm nhạc, nhưng anh luôn tự biết tự nhìn nhận mình, không cao ngạo, không bao giờ cho mình là một ngôi sao âm nhạc.

Một trong những cú sốc lớn nhất trong đời Quốc Trung là khi mẹ anh mất. Đó là lúc anh nhận ra rằng, anh sẽ không bao giờ có được sự che chở, yêu thương của một người mẹ. Nhưng sau này nỗi trống vắng đó đã được bù đắp khi NSND Trung Kiên tiến tới hôn nhân với NSND Thu Hà. Không phải mẹ đẻ ra Quốc Trung, cũng không phải bà nội của các con anh, nhưng bà đã yêu thương các con Quốc Trung như một người bà thực sự, làm cho ngôi nhà một thời thiếu vắng bàn tay chăm sóc của người phụ nữ ngày càng trở nên ấm áp hơn.

Quốc Trung và những “định mệnh” âm nhạc

Nhắc đến con đường âm nhạc của Quốc Trung, không thể không nhắc đến Thanh Lam – người đàn bà đã đi bên anh trong 10 năm trời, sinh cho anh hai đứa con kháu khỉnh, dễ thương. Không đi theo con đường âm nhạc cổ điển của cha, Quốc Trung chọn cho mình dòng nhạc nhẹ, dòng nhạc anh đã yêu thích ngay từ khi anh còn là một cậu bé. Bộc lộ năng khiếu âm nhạc ngay từ khi còn học ở Nhạc viện, nhưng bước ngoặt trong con đường âm nhạc của Quốc Trung chi thực sự đến khi anh tốt nghiệp khoa Sáng tác của Nhạc viện Hà Nội, Quốc Trung lên đường sang Bun-ga-ri tu nghiệp tại Học viện Sofia, nơi đào tạo nhạc nhẹ nổi tiếng gần như duy nhất lúc bấy giờ trong hệ thống các nước Xã hội Chủ nghĩa, trong gần 2 năm trời.

Đó gần như là nơi có ảnh hưởng lớn đến con đường âm nhạc sau này của Quốc Trung. Chính ở đây, Quốc Trung đã lần đầu tiên gặp ca sĩ Thanh Lam, khi chị mới đoạt giải ca sĩ được yêu thích nhất tại Liên hoan âm nhạc La Habana. Thời điểm đó, Thanh Lam đã có một cô con gái và trải qua một lần đổ vỡ hôn nhân. Nhưng bất chấp những điều đó họ vẫn yêu nhau một cách mãnh liệt, say đắm, chân thành, cứ như thế họ bị hút vào nhau.

Tình yêu đó đã đơm hoa kết trái bằng một đám cưới, với hai thiên thần xinh xắn, để rồi tan vỡ trong 10 năm. Nhưng đó vẫn là một quãng đời thực sự đáng nhớ, thực sự quan trọng với Quốc Trung. Năm 1991, Quốc Trung trở về từ Bun-ga-ri và cùng với một số người bạn cùng chí hướng thành lập ban nhạc Phương Đông. Chỉ sau hai năm, với vị trí thủ lĩnh, Quốc Trung đã cùng ban nhạc tài năng của mình đạt vị trí quán quân tại Liên hoan các ban nhạc toàn quốc năm 1993, trở thành ban nhạc lớn nhất của cả miền Bắc nói riêng, và quan trọng hơn là vượt qua cả những ban nhạc miền Nam hùng mạnh nhất, nơi vốn được coi là cái nôi của nhạc nhẹ Việt Nam.

Suốt thời gian dài, Quốc Trung và Thanh Lam không chỉ “kết hợp” với nhau trong cuộc sống vợ chồng, mà cả kết hợp trên phương diện âm nhạc. Với việc kết hợp giữa Quốc Trung – ban nhạc Phương Đông và Thanh Lam mà Thanh Lam trở thành ca sĩ đầu tiên có một ban nhạc riêng. Ban nhạc Phương Đông cũng giúp Thanh Lam nhanh chóng khẳng định thương hiệu của một Diva trong làng nhạc Việt. Đổi lại, sự nổi tiếng, dữ dội của Thanh Lam – người được mệnh danh là nữ hoàng nhạc nhẹ khi đó đã khiến Quốc Trung và ban nhạc Phương Đông được đông đảo khán giả yêu nhạc nhẹ cả nước biết đến.

Người người nói, Quốc Trung và Thanh Lam là sự kết hợp của hai cá tính hoàn toàn đối nghịch: Một mạnh mẽ dữ dội, một kín đáo thâm trầm. Một ồn ào nóng rực như lửa, một lặng lẽ như sóng ngầm. Nhưng chính sự “trái dấu” đó đã hút họ vào nhau, giúp họ tạo ra những sản phẩm âm nhạc tuyệt vời, trước khi đẩy họ ra xa nhau mãi mãi.

Thế nhưng, sự kết hợp rồi va chạm dữ dội của hai “đối cực” ấy đã mang lại cho âm nhạc của họ sự thăng hoa chưa từng có. Nếu như trong giai đoạn hạnh phúc của cuộc hôn nhân, Quốc Trung và Thanh Lam đã cùng nhau cho ra đời “Thiện Thanh” – một cú hích thực sư gây tiếng vang, thì ngay trước thời điểm cuộc hôn nhân của họ tan vỡ, Thanh Lam và Quốc Trung lại cùng nhau cho ra sản phẩm âm nhạc “Thanh Lam – Mây trắng bay về” – sản phẩm đến giờ này vẫn được cho là thành công nhất trong sự nghiệp âm nhạc của cả Thanh Lam và Ban nhạc Phương Đông.

Qua thời gian, trong vai trò chồng ca sĩ Thanh lam và thủ lĩnh ban nhạc Phương Đông, Quốc Trung đã trở thành nhà sản xuất âm nhạc và hòa âm phối khí hàng đầu Việt Nam. Sau cuộc hôn nhân đổ vỡ với Thanh Lam, Quốc Trung thực sự “lột xác” trên con đường âm nhạc, ghi dấu bằng hàng loạt những sáng tác gây tiếng vang và những sản phẩm âm nhạc có giá trị, khiến anh trở thành một trong những nhạc sĩ tiêu biểu đại diện cho âm nhạc Việt Nam ra mắt với bạn bè quốc tế.

Thoát ra khỏi “cái bóng” Thanh Lam, Quốc Trung có sự kết hợp với nhiều ca sĩ, và lần kết hợp nào cũng đem lại những thành công đáng kể. Nhưng ngay cả trong cuộc sống riêng cũng như trong âm nhạc, Quốc Trung đều là một người đàn ông cá tính đến đáng sợ. Anh được mệnh danh là một nhạc sĩ “lười” vì có khi đến 2 – 3 năm liền, nếu không tìm thấy được ý tưởng, anh sẵn sàng không cho ra một sản phẩm âm nhạc nào, mặc kệ các ca sĩ ngóng đợi mình dài cổ. Nhưng đổi lại, mỗi sản phẩm của Quốc Trung ra đời đều mang cá tính riêng, phong cách riêng và có những giá trị không thể lẫn lộn với những sản phẩm âm nhạc mờ nhạt đang được tung ra ngày ngày trên thì trường. Nói một cách khác, cuộc hôn nhân với Thanh Lam, Quốc Trung đã thực sự thể hiện được “đẳng cấp” của mình trong âm nhạc.

Khi một nhạc sĩ làm cha

Sau cuộc hôn nhân đổ vỡ với Thanh Lam cách đây 7 năm, Quốc Trung nhận nuôi hai con và trở thành người đàn ông độc thân cho đến tận bây giờ. Đó là khoảng thời gian anh thực sự chông chênh, hụt hẫng và mất mát. Nhưng là một người đàn ông chín chắn, thâm trầm, bản lĩnh, Quốc Trung đã cư xử “đẹp” với sự đổ vỡ của mình đến nỗi tất cả những người chứng kiến đều thầm thán phục anh. Đổ vỡ vì những khác biệt không thể dung hòa trong cuộc sống, đổ vỡ có lẽ bởi ca sĩ Thanh Lam là người có quá nhiều khao khát, nhiều hoài bão, nhưng sau cuộc hôn nhân tan vỡ đó, anh nhận tất cả lỗi về mình, bởi anh cho rằng không giữ được người đàn bà của mình, thì có nghĩa đó là lỗi của người đàn ông.

Nhận nuôi hai con, vừa gánh vác sự nghiệp cho riêng mình, vừa thực hiện vai trò của một người bố, Quốc Trung đã có lúc phải thừa nhận khó khăn đã nhân lên 4 lần với anh trong cả một thời kỳ dài, và nếu không có sự giúp đỡ của bố – NSND Trung Kiên, và người mẹ hai – NSND Thu Hà, thì anh thực sự mình không biết xoay xở thế nào trong giai đoạn đó.

Tuy nhiên, với vai trò một người bố, nhiều người nói, Quốc Trung đã đóng “tròn vai”, thậm chí có thể coi như một người cha hoàn hảo. Khi ra đường, Quốc Trung là một nhạc sĩ nổi tiếng, nhưng về nhà, anh đơn thuần chỉ là một người cha hết lòng chăm lo cho con cái. Anh tự tay nấu cơm cho con ăn, tự tay chăm sóc, đưa con cái đi học mỗi ngày và trở thành bạn của chính những đứa con của mình. Nhờ đó, các con anh có thể chia sẻ với anh mọi thứ. Nhờ đó, anh đã bù đắp được một phần nỗi thiếu hụt của con cái khi mất mẹ.

Quốc Trung nổi tiếng là người hay “sai hẹn” trong âm nhạc, nhưng một phần sự sai hẹn đó là do mọi kế hoạch, mọi thời gian biểu của anh đều bị những thứ liên quan đến con cái chi phối. Cố gắng thu xếp một cuộc sống bình yên nhất cho các con, cố gắng đưa con cái đi chơi mỗi ngày cuối tuần, cố gắng làm cho chúng những món ăn ngon nhất, điều đó khiến Quốc Trung không thể chủ động làm những gì mình thích, như những người đàn ông có một người đàn bà phía sau hỗ trợ.

Quốc Trung đóng vai “người mẹ” rất cừ. Mỗi chuyến đi xa về, trong túi Quốc Trung không bao giờ thiếu đồ chơi hay những hộp vitamin cho con. Mỗi khi muốn làm cho con một món ăn mà mình không biết, anh không ngần ngại gọi điện thoại hỏi những cô bạn thân, những người phụ nữ xung quanh mình, để rồi không ít lần những người bạn đó đã bất ngờ về sự đảm đang của anh. Và có lẽ cũng vì quá lo lắng cho con cái mình, nên đến tận bây giờ, nhiều năm sau cuộc hôn nhân đổ vỡ, Quốc Trung vẫn một mình lẻ bóng đi về, không chịu bước chân vào cánh cửa hôn nhân lần thứ hai, để toàn tâm toàn ý làm một nhạc sĩ và làm một người cha tốt.

src: http://afamily.vn/van-hoa/20110110105432692/Chuyen-ve-nguoi-dan-ong-tung-chung-song-voi-Thanh-Lam/

Một tòa nhà 40 tầng có thể nằm gọn trong hang Sơn Đoòng tại tỉnh Quảng Bình. Giới khoa học cho rằng đây là hang lớn nhất thế giới.

Những tảng đá lớn bị phủ rêu là thách thức lớn đối với những người muốn vào hang Sơn Đoòng. Mặc dù hang rất lớn, song con người hầu như không thể nhìn thấy nó cho tới khi đứng trước cửa hang.

Ánh sáng rọi xuống những khối đá trong hang Sơn Đoòng.

Bức vách cao tới 60 m trong hang Sơn Đoòng được gọi là “Vạn lý trường thành của Việt Nam”. Nó từng cản trở nỗ lực khám phá hang của các nhà thám hiểm năm 2009.

Hai người bơi trong hang Kén, một trong 20 hang động được phát hiện tại Việt Nam năm ngoái.

Trong mùa khô (từ tháng 11 tới tháng 4 năm sau), các nhà thám hiểm có thể vào hang Kén. Nhưng vào mùa mưa, nước dâng lên và chẳng ai có thể vào được.

Một nhà thám hiểm leo xuống hang Loọng Con. Hơi nước bốc hơi trong không khí lạnh, tạo nên mây ngay trong hang.

Một vòm hang bị sập từ rất lâu cho phép ánh sáng lọt vào hang Sơn Đoòng, tạo điều kiện cho cây cối phát triển.

Các nhà thám hiểm tiến vào hang Én. Vào mùa mưa, nước trong hang có thể dâng cao tới 100 m, nhấn chìm những tảng đá mà các nhà thám hiểm đang đứng ở trên.

Lòng hang Én thu hẹp khi đoàn thám hiểm tiến vào bên trong. Nước trong hang dâng lên một lúc rồi rút ra hang Sơn Đoòng.

Đoàn thám hiểm dừng lại để ngắm bức tường đá giống như thác nước gần lối ra của hang Én.

Minh Long (Ảnh: National Geographic)